از کجا بدانم حسود هستم یا نیستم؟ راه علاج آن را بیان فرمایید.

حسادت یکی از رذایل وازگناهان کبیره است واین صفت زشت بقدری زیانبار است که درقرآن کریم از حسد به خدا پناه برده شده است. در سوره فلق می فرماید : و من شر حاسد اذا حسد انسان حسود از خوشحالی دیگران غمگین و از غم دیگران خوشحال میشود. همیشه آرزوی زوال نعمت دیگران رادارد و به عدالت و تقسیم خدا اعتراض دارد.

۲-برای رهایی از بیماری روحی حسد باید به این نکات توجه داشت:

۱ـ ریشه های حسد و عواملی که در رشد حسد مؤثرند. ۲ـ زیانهای حسد . ۳ـ رهایی از حسد و درمان آن .

الف. ریشه های حسد اجمالاً عبارتند از :

۱ـ عجب و خودپرستی و خودپسندی (که انسان همه چیز خود را پسندیده بداند . خودپسند ، زشتی های اعمال و رفتار ناپسندیده اش را خوب می شمارد و خود را از دیگران برتر می داند) ، خوی پلنگی (که پلنگ خود را بالاتر از همه می بیند و حسد ، شخص حسود را پلنگ صفت می کند)

۲ ـ تکبّر و خودفروشی ، به عبارت دیگر بزرگی فروشی است ، و اگر حسد از کبر و عجب ریشه بگیرد ، حسودی خطرناک می شود.

۳ ـ بخل ، که از خیر رساندن به دیگران دریغ نماید .

۴ـ حرص و طمع . عواملی نیز در رشد حسد مؤثرند ، مانند : ظلم و ستم (چرا که ستم ، آتش کینه ستم کش را بر ستمگر روشن می سازد) و عامل دیگر ، عدم موفقیت در مقاصد است که بر کسانی که به موفقیت نائل شده اند حسد میورزد. عامل دیگر کوچکی محیط می باشد و آخرین مورد ضعف ایمان است .

ب . زیانهای حسد : حسد ، شخص حسود را منفور و مبغوض دیگران می سازد ، حسادت بیماری اخلاقی است که موجب بیمار شدن روح و جسم و نابودی ایمان می گردد چنان که در حدیثی می خوانیم: «الحسد یأکل الایمان کما تأکل النار الحطب؛ حسادت ایمان را می خورد هم چنان که آتش هیزم را می خورد» مؤمن باید مراقب باشد که خود را به رذایل و زشتی های اخلاقی آلوده نسازد.حسود ناراحتی همیشگی دارد (در مثلی فرانسوی آمده است که : زنگ آهن را می خورد و حسد قلب را) . حسود همیشه بیمار است. امیر مومنان(علیه السلام) می فرمایند : «صحّه الجسد من قلّه الحسد» . حسد تشخیص انسان را دچار خطا می سازد و عبادتهای انسان را خراب می کند، فضایل اخلاقی را نابود ساخته و عمر انسان را کوتاه می کند .

ج . بهداشت و درمان حسد: مبارزه با بیماریها و امراض ، دو مرحله دارد : نخست بهداشت و سپس درمان . امروزه محیط اجتماعی بسیار تیره و تار و حسودپرور است و دلهایی را که چون خورشید درخشندگی دارند ، همچون قیر سیاه و تاریک می کند . انسانی که نخواهد به حسد دچار شود و بخواهد قلبش نورانی و شفاف بماند ، باید بهداشت روحی را مراعات نماید و صد در صد متوجه باشد که در این دام نیفتد . باید هر شب پیش از خواب ، خود را تحت مطالعه و محاسبه قرار دهد و درون خود را بنگرد و ببیند که آیا گرفتار پلیدی شده است یا نه ، و نشانه های حسود را در نظر بگیرد و ببیند آیا آن نشانه ها در او هست یا خیر . یکی از دستورات بهداشتی حسد ، توقع نداشتن از دیگران است و انسان باید انتظارات خود را از دیگران کم کند . دستور دیگر عفو است ، منطق انسان کامل ، بخشیدن و گذشت کردن و محبت است ، کسی که عفو دارد ، حسد نمیورزد . عفو سوزاننده شجره خبیثه حسد است و دوست داشتن و خشنودی از خوشبختی دیگران و خدمتگزاری به مردم از اصول بهداشت از حسد است . یک دستور کلی برای بهداشت از حسد ، بسیار قرآن خواندن و حفظ سوره های قرآن است . خواندن و مداومت بر ادعیه و مطالعه فضایل و مناقب اهلبیت(ع) ، تأثیر بسزایی در پیشگیری از آلودگی به حسد دارد . همانند بیماریهای جسمانی که درمانشان متوقف بر دو اصل پیشگیری و استعمال داروست ، در مورد بیماریهای روحی نیز قدم اول ، پاکیزه کردن روح از آلودگیهاست . حسود باید بداند که حسادت برای او سودی ندارد ، نه مقامش را بالاتر می برد و نه بر محبوبیتش می افزاید و نه… . حسود باید بداند آنچه را که بر آن حسد میورزد اگر از دست دیگران درآید ، معلوم نیست که به دست او برسد. حسود خود را روسیاه و طرف مقابلش را رو سفید می کند ، چرا که طرف مقابل ، مظلوم واقع می شود و مظلوم مورد عنایت حق است. حسود باید آنچه را دلش می خواهد نکند ، مثل بدگویی و غیبت و تهمت و… . پیامبر اکرم(ص) فرمودند: از حسد نجات پیدا می شود در صورتی که انسان دست خود را ببندد و زبان خود را نگه دارد و با چشم به سوی برادرش اشاره نکند . حسود اگر بخواهد بیماریش زودتر درمان پذیرد ، باید ضد دلخواهش رفتار کند ، اگر به کسی می خواهد ضرر برساند ، سعی کند به او خدمت کند و… . حرارت ایمان می تواند همه میکروبهای روحی را بکشد ، به قول عرب : (آخر الدواء الکی) یعنی آخرین دارو ، داغ کردن است . باید به وسیله حرارت ایمان ، میکروب حسد موجود در قلب را داغ کرد . چنان که ضعف ایمان از عوامل رشد حسد است ، ایمان ریشه حسد را می سوزاند . دعا یعنی دست تضرّع و زاری به درگاه پروردگار دراز کردن و در پیشگاه مقدسش جبین بر خاک ساییدن و ذات پاکش را خواندن و درمان دردها را از او خواستن . و درمان روانکاوی حسد این است که شخص حسود از تلقین استفاده کند ، چنانچه به وسیله تلقین آراستن به صفات حمیده نیز میسر است ، حسود می تواند به وسیله آن ، خود را از حسد پاک کند و تلقین اگر به صورت فرمان دادن بر خویشتن باشد ، فوق العاده مؤثر است : در دل بگوید من دیگر این طور نیستم یا این طور هستم ، یا حالا خوب شده ام که با زبان و قلب به خود تلقین کند.
منبع : پایگاه عرفان