قواعد عربی ۲۳

قواعد درس هشتم از کتاب سوم راهنمایی :

 تعریف جمله ی فعلیه : جمله هایی که بایک فعل شروع می شوند ( خواه فعل ماضی یا مضارع ) جمله ی فعلیه می نامند.

مانند : یَذْهَبُ الطّالِبُ  اِلـیَ  الْمَدرسه  ِ.  ( جمله ی فعلیه )

  خَرَجَ سَعیدٌ   مِنَ   الُْمَدرَسَهِ  .  ( جمله ی فعلیه )

  یَعلَمُ محمدٌ   اَشیاءَ   کَثیرهً  . ( جمله ی فعلیه )

اجزای اصلی جمله ی فعلیه فعل + فاعل + مفعول + جار و مجرور می باشد .

 تعریف فعل : به کلمه ای که انجام دادن کاری یا روی دادن حالتی را در زمانی  بیان کند و می تواند این فعل ها ماضی ، مضارع ، یا امر و نهی باشد .

 تعریف فاعل : هر فعلی دارای فاعل است و فاعل اسمی است مرفوع ،  که انجام دهنده ی کار می باشد و معمولاً مرفوع وبعد از فعل می آید .

خصوصیات فاعل

 ۱-  فاعل همیشه مرفوع است .

 مثال    :   جَـــهَــدَ عــلـیٌ فـِی  الدَرْسِ .

 فاعل و مرفوع

 ۲ –  هرگاه فاعل ( الـ )  داشته باشد ، با ضمه می آید و هر گاه بدون  ( الـ ) باشد ، تنوین رفع می گیرد . مثال :                نَجَحَ   التَّلامیذُ  فـی الامتحانِ .               کَتَبَ  محمدٌ درسَـهُ  .

 ۳ –  وقتی که فاعل پس از فعل بیاید فعل همیشه با صیغه ی مفرد می آید اگر چه فاعل مثنی یا جمع باشد . یعنی :

 ۱)   فعل مفرد  +  فاعل مفرد  :   جاءَ   تلمیذٌ .

 ۲)   فعل مفرد  +  فاعل مثنی  :  جاءَ   التلمیذانِ .

 ۳)   فعل مفرد  +  فاعل جمع   :  جاءَ   التلامیذُ .

 ۴)  هرگاه اسم ( فاعل ) اول جمله و فعل بعد از آن بیاید ، فعل با اسم ما قبل خود در جنس (مذکر یا مونث بودن) وعدد باید مطابقت داشته باشد . مثال  :   الطفلتانِ   خَرَجَتا  مِنَ الصفَ.

 ۵)  هر گاه فاعل مذکر باشد ، با صیغه ی مذکر فعل می آید و هر گاه فاعل مونث باشد با صیغه ی مونث فعل می آید . مثال: خَرَجـــَتْ  التّــــِلمیذَهُ من المدرسهِ .

 فعل مفرد مونث    اسم مفرد مونث

 ۶ – اگر فاعل جمع غیر انسان باشد فعل به صورت مفرد مونث می آید . مثال:

 ذَهَبَتْ الـحَیَوانات .

 ۷-  نام اشخاص اگر مونث باشد ، تنوین نمی گیرد مثال  :      اَمَرَتْ   فاطمهُ   بالْمَعروفِ

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *