۱-اسم مقصور:  اسمی است که به الف مقصوره ختم شود . مانند: دنیا ، کبری

 اعراب درحالت رفع    :      جاءَ  الْـفتَی                  فاعل ، مرفوع تقدیراً

 اعراب درحالت  نصب :      رأیتُ الْـفتَی             مفعول به ، منصوب تقدیراً

  اعراب درحالت  جر    :       سَلَّمْتُ عَلی الْـفتَی   مجروربه حرف جرتقدیراً

نکته ی مهم  : اعراب اسم مقصور در هر سه حالت  ( رفعی ، نصبی ، جری ) تقدیری است .

۲-اسم منقوص : اسمی است که به یاءماقبل مکسورختم شود . مانند :  قاضِی ، هادی

نکته ی مهم۱ : اسم های منقوص اگر در حالت معرفه یعنی دارای ( الـ )باشند :

     اعراب درحالت رفع    :   حَـضَرَ  الْقاضِی  فِی الْمَحکَمَهِ .        فاعل ، مرفوع تـقدیراً

     اعراب درحالت  نصب :  شاهدتُ القاضِیَ   فِی الْمَحکَمَهِ .    مفعول به ، منصوب بافتحه

     اعراب درحالت  جر    :   سَلَّمْتُ عَلی القاضِی   فِی الْمَحکَمَهِ .  مجروربه حرف جرتـقدیراً

نکته ی مهم۲ : اعراب اسم منقوص معرفه در دو حالت  ( رفعی ، جری ) تقدیری است و در حالت ( نصبی ) به صورت ظاهری می باشد .

نکته ی مهم۳ : اسم های منقوص اگر در حالت نکره یعنی بدون ( الـ ) باشند :

  اعراب درحالت رفع    : حَـضَرَ  قاضٍ ( قاضی ) فِی الْمَحکَمَهِ              فاعل ، مرفوع تـقدیراً

  اعراب درحالت  نصب :  شاهدتُ  قاضِیَاً   فِی الْمَحکَمَهِ                        مفعول به ، منصوب

  اعراب درحالت  جر    :  سَلَّمْتُ عَلی قاضٍ ( قاضی ) فِی الْمَحکَمَهِ    مجروربه حرف جرتـقدیراً

نکته ی مهم۴ : اعراب اسم منقوص نکره در دو حالت  ( رفعی ، جری ) تقدیری است ویاء آن حذف می شود و تنوین جر( ــٍـ )  می گیرد و در حالت ( نصبی ) به صورت ظاهری با تنوین نصب ( ــًـ )  می آید .

۳- اسم مضاف به یای متکلم : اسمی است که به ضمیرمتکلم وحده « ی » اضافه می شود. مانند : صدیقی

        درهرسه                      رفع :   هـذا کِتابـی                       خبر، مرفوع تقدیراً

       حالت اعراب                 نصب :  قرأتُ کِتابـی                      مفعول به ، منصوب تقدیراً

       تقدیری دارد                   جر  :  اَلْقِصَّـهُ فـی کِتابـی             مجرور به حرف جرتقدیراً