قواعد عربی ۶۲

قواعد درس هشتم از کتاب دوم دبیرستان ( انسانی ) :

فعل معلوم ومجهول

تعریف فعل معلوم : فعل معلوم ، فعلی است که به فاعل نسبت داده شده باشد ،

 مانند: کَتَـبَ علیٌّ الدَّرسَ .  ( علی درس رانوشت )

  تعریف فعل مجهول : فعل مجهول فعلی است که به مفعول نسبت داده شده باشد ،

 مانند : کُـتِبَ  الدَّرسُ . ( درس نوشته شد )

  طریقه و کیفیت مجهول کردن یک جمله فعلیه  عبارتنداز :

۱- فاعل درجمله حذف می شود.

۲- مفعول به ، درجمله به عنوان نائب فاعل درجای فاعل قرار می گیرد ومانندآن مرفوع ( ــُـ ) می شود.

۳- حرکات فعل تغییرمی کند .

 الف) درماضی حرف ماقبل آخر مکسور ( ــِـ ) و حروف متحرک پیش ازآن مضموم ( ــُـ ) می شود .

 ب) در مضارع حرف ما قبل آخر مفتوح ( ــَـ ) وتنها حرف اول ( حرف مضارع ) مضموم ( ــُـ ) می شود .

۴ – فعل مجهول باتوجه به نائب فاعل ،  مذکر و یا مؤنث  می شود .

  جمله ی معلوم  غَرَسَ  الْفلّاحُ شجرهً . جمله ی معلوم یَغْرِسُ الفلاحُ شجرهً  .

  کشاورز درختی را کاشت  کشاورز درختی را می کارد

  جمله ی مجهول  غُرِسَتْ شجرهٌ . جمله ی مجهول تُغْرَسُ شجرهٌ .  

 درختی کاشته شد                                 درختی کاشته می شود

نکته ی مهم :  برای مجهول کردن جمله باید فعل آن متعدی باشد .

  انواع نایب فاعل

۱-اسم ظاهر  نُـصِـرَ  المْؤمـنُ . مومن یاری شد

۲-ضمیر بارز  اَلْأعداءُ  قُـتِـلُـوا   فـِی الْحَرْبَ .   دشمنان در جنگ کشته شدند .

۳-ضمیر مستتر  الصدیقُ یُعْرَفُ عند الشدائد . دوست در سختی ها شناخته می شود .

  ( نائب فاعل ضمیر« هو » مستتر در « یُعْرَفُ » )

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *