چگونه دقت خود را افزایش دهیم ؟

چگونه دقت خود را افزایش دهیم؟

 

بیدقتی یکی از رایجترین مسائل دانشآموزان و داوطلبان کنکور است. بارها اتفاق افتاده است که دانشآموزان به دلیل بیدقتی (علیرغم داشتن اطلاعات بالا) در امتحانات نمره از دست دادهاند. قطعاً برای شما هم اتفاق افتاده است که بعد از امتحان، افسوس سؤالات را بخورید که علیرغم آنکه پاسخ آنها را میدانستید، به دلیل (بیدقتی) نتوانستید به آنها پاسخ دهید. البته بیدقتی انواع متفاوتی دارد؛ ندیدن قسمتهایی از صورت سؤال، اشتباهات محاسباتی و… برخی از انواع بیدقتی است.

یادمان باشد که برای موفقیت در تحصیل، داشتن اطلاعات علمی کافی نیست. استفاده از مهارتهایی که بتواند میزان بهرهوری ما از این اطلاعات را افزایش دهد نیز امری بسیار مهم است. اما از آنجاییکه تعریف دقت در شناخت راههای افزایش آن بسیار مؤثر است، ابتدا میخواهیم دقت را تعریف کنیم.

دقت به معنی توجه غیر ارادی از طریق حواس ۵گانه است.

برای اینکه بتوانید معنی و مفهوم دقت را بهتر لمس کنید، به اطراف خود نگاه کنید. سعی کنید تمام اجسام و وسایلی که را که (مثلاً به رنگ آبی) هستند به خاطر بسپارید.

اکنون چشمان خود را ببندید و سعی کنید اجسام و وسائل را که به رنگ دیگری (مثلاً سفید) هستند، یادآوری کنید! این کار قطعاً دشوار خواهد بود. توانایی حفظ توجه (ارادی) به موضوعی بدون اینکه موضوعات دیگر توجه ما را از بین ببرد، به معنی تمرکز است. اما دقت بهمعنی توجه غیرارادی است.

در مثالی که زده شد، رنگی که آگاهانه به خاطر سپرده میشود (رنگ آبی)، نمادی از مطالب مهم و یا قسمتهایی از سؤال است که ما میدانیم باید به آن توجه کنیم و رنگ دیگر (رنگ سفید در این تمرین) نماد مطالب و قسمتهایی است که ما فکر میکنیم مهم نیستند و به همین دلیل به آن بیتوجهی میکنیم.

اگر در هنگام حل سؤال (یا مطالعه) اهمیت مطلبی را بدانیم، قطعاً به آن توجه خواهیم کرد و بیدقتی زمانی رخ میدهد که ما از کنار مطلبی میگذریم (به صورت ناآگاهانه) پس برای تقویت دقت باید (توجه غیرارادی) خود را تقویت نماییم.

طبق تحقیقات صورتگرفته، ۷۵درصد از اطلاعات از طریق حس بینایی (قوهی باصره) وارد حافظهی ما میشود. این موضوع نشان از میزان اهمیت حس بینایی دارد. جدول درصد ورود اطلاعات از طریق حواس ۵گانه به حافظهی انسان در زیر آمده است. البته این موضوع به منزلهی بیاهمیت بودن حواس دیگر نیست. ولی میتواند کمک قابل توجهی در روشهای افزایش دقت داشته باشد.

 

حس درصد ورود اطلاعات

 

بینایی %۷۵

شنوایی %۱۳

لوپایی %۶

چشایی- لامسه هر کدام %۳

۲نکتهی مهم:

 

۱- دقت، ذاتی نیست: دقت، یک مهارت است نه یک دانش و هر مهارتی با تمرین، قابل پرورش است. بنابراین یقین داشته باشید که خواهید توانست دقت خود را با انجام تمرینات زیر افزایش دهید.

 

۲- دقت، اولین مرحله از مراحل انتقال اطلاعات به حافظهی بلندمدت است:

(در مقالهی حافظه) مراحل انتقال مطلب به حافظهی بلند مدت به ترتیب زیر گفته شد:

همانطور که در شکل نیز میبینید، اولین شرط انتقال اطلاعات (توجه یا دقت) است. شاهد این مدعی، مطالب بسیار زیادی است که ما در طول روز میبینیم، میشنویم و… ولی فقط آنهایی وارد حافظهی بلند مدت میشود که ما به آنها دقت میکنیم، پس (دقت) موضوع بسیار مهمی است چراکه اگر به موضوعی دقت نکنیم، اصلاً وارد مراحل انتقال مطلب به حافظهی بلندمدت نخواهد شد.

انواع بیدقتی:

دانشآموزان و داوطلبان کنکوری، بیشتر در سه زمان (مطالعه- کلاس- آزمون) بیدقتی میکنند. در زیر به دلایل بیدقتی در این سه مورد و نیز راهبردهای ذهنی برای افزایش دقت میپردازیم ولی قبل از آن میخواهیم ببینیم که چرا بیدقتی میکنیم. روانشناسان و متخصصان مطالعه و یادگیری بر این باورند که بیدقتی در هنگام (مطالعه و آزمون) به ۳دلیل رخ میدهد:

 

۱- داشتن عجله: حتماً برای شما رخ داده است که میخواستید در مدتزمان کوتاهی کاری را انجام دهید (مثلاً لحظهی آخر که از منزل خارج میشویم خیلی هم عجله داریم. یادمان میافتد که باید به کسی تلفن کنیم) در این مواقع ما معمولاً بیدقتی میکنیم و به برخی از موارد مهم توجه نمیکنیم این مورد در آزمون نیز رخمیدهد. عموماً داوطلبانی که در حل سؤالات یا خواندن سؤال عجله میکنند، از ضریب دقت بسیار پایینی برخوردارند.

 

۲- سرگردانی چشم بین خطوط و برگشتهای غیر ارادی چشم به عقب:

حتماً در هنگام مطالعه (و یا آزمون) برای شما اتفاق افتاده است که خطوط را گم کردهاید و حتی گاهی چشمهای شما چند کلمه عقبتر را نگاه کرده است.

 

۳- کاهش غیر ارادی توجه:

تحقیقات نشان میدهد بیشترین بیدقتی در جلسهی آزمون، مربوط به سؤالات ساده است. این موضوع اشاره به کاهش ناآگاهانهی توجه دارد.

 

در جلسهی آزمون، زمانی که ما با یک تست (سؤال) ساده مواجه میشویم، احساس خوشایند موفقیت و رضایت درونی سبب میشود تا تصورکنیم پاسخ دادن به این سؤال، بسیار ساده است. این فرآیند پیچیدهی ذهنی حتی گاهی سبب میشود تا ما سؤال بعدی را بخوانیم. در اصل ضمیر ناخودآگاه ما با خود میگوید: «این سؤال که ساده است، سؤال بعدی را هم میتوانم جواب دهم) بنابراین میزان توجه ما کاهش مییابد.

 

اکنون میخواهیم روشهای ذهنی افزایش دقت و کاهش بیدقتی را مورد بررسی قرار دهیم:

راهبردهای ذهنی افزایش دقت

 

۱- افزایش هوشیاری در هنگام مواجهه با سؤالات ساده:

همانطور که گفته شد، عمدهترین دلیل بیدقتی، کاهش غیرارادی توجه در هنگام حل سؤالات ساده است. مؤثرترین راه حل مقابله با این مورد، افزایش هوشیاری در هنگام مواجه با سؤالات ساده است. بسیار ساده است. کافی است هر وقت که سؤال ساده دیدید… حالات جسمانیتان تغییر کند گویی موضوع بسیار مهم و خطرناکی را دیدهاید چراکه در این لحظات، احتمال بیدقتی بسیار زیاد وجود دارد و شما در خطر آن قرار دارید.

 

۲- خواندن کامل همضربیات

یکی دیگر از دلایل بیدقتی در مطالعه و آزمون، توجه نکردن به جزئیات هماهنگ نبودن سرعت چشم با ذهن است. برای رفع این مشکل باید از روش خطبر استفاده کنید. در این روش، مداد (یا انگشت اشارهی) خود را زیر خطوطی که مطالعه میکنید، حرکت دهید و هماهنگ با آن، چشمان خود را حرکت دهید.

 

نکته:

۱- اگر چشمان شما با حرکت انگشت خطبر هماهنگ نیست، تمرین زیر را انجام دهید:

کتاب درسی خود را وارانه بگیرید و از اولین کلمهی بالای صفحه، سمت راست شروع کنید و انگشت خطبر خود را از زیر خطوط حرکت دهید و سعی کنید چشمان خود را با آن هماهنگ کنید. هدف از این تمرین، فقط هماهنگی چشم شما با انگشت خطبر است و نیازی به فهمیدن مطالب نیست.

 

۲- در آزمونها و امتحانات، خواندن کامل صورت سؤال، موضوع بسیار مهمی است که ما معمولاً به آن توجهی نمیکنیم.

در اینجا ذکر ۲نکته لازم است:

اولاً یادمان باشد که در هر امتحانی، فرصت برای خواندن سؤال برای ما در نظر گرفته شده است. معمولاً تصور ما بر این است که زمانی که ۱۰ سؤال داریم و ۲۰ دقیقه وقت یعنی برای پاسخگویی به هر سؤال، ۲دقیقه وقت داریم در حالیکه برای خواندن و پاسخدادن به هر سؤال، ۲دقیقه وقت داریم. دوماً در امتحانات سعیکنید زیر کلمات مهم در صورت سؤال حتماً خط بکشید مثل (نیست، ندارد و…)

 

۳- فعال بودن

نمودار شکل مقابل نشان میدهد که با افزایش سرعت مطالعه (حل کردن سؤال)، دقت بیشتر میشود تا زمانیکه به ناحیهی مطالعه فعال برسیم.

پس از آن با افزایش سرعت، دقت کاهش یابد. علت بیدقتی در هنگام (حل سؤالات ساده، مطالعهی دروس عمومی، کلاسهایی که معلم آرام و بدون شور) صحبت میکند کاملاً به فعالنبودن ما، مربوط میشود. برای افزایش دقت از طریق (فعالبودن) کافی است از تکنیک یادداشت برداری استفاده کنیم. یعنی در آزمون با یادداشتکردن محاسبات و در هنگام مطالعه با یادداشت کردن کلمات و نکات کلیدی که در مقالهی حافظه برایتان توضیح دادم.

 

۴- تنظیم وقت

همانطور که گفته شد، (عجله) یکی دیگر از عوامل بیدقتی است. برای حذف این مورد در امتحانات با استفاده از تکنیکهای مدیریت زمان، وقت خود را تنظیم کنید و در هر درس فقط به اندازهی همان درس وقت بگذارید.

در هنگام مطالعه نیز در هدفگذاری هر زنگ مطالعه دقت کنید تا بر مبنای سرعت واقعی خود پیشبینی نمایید چراکه اگر بیشتر معین کنید قطعاً عجله خواهید کرد و اگر کمتر معین کنید قطعاً با فعالنبودن مطالعه، باز هم بیدقتی خواهید کرد.

توصیه میکنم حتماً هر شب ۳۰ دقیقه به زدن تست زماندار اختصاص دهید، این کار تأثیر بسیار زیادی در کنترل بر زمان و درنتیجه کاهش بیدقتی خواهد شد. این کار را حتماً هر روز به مدت ۳۰ دقیقه (۱۰سؤال عمومی و ۱۰سؤال اختصاصی) انجام دهید.

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *