اسامی حشرات به زبان ترکی آذربایجانی ( جوجو له ر )

معادل فارسی مریملی چی میشه؟

به خفاش اذری چالیشقاگجلر هم میگن

سلام دوستان،نظراتو خوندم و یع عالمه خندیدم،من خودن تورکم،این تنوع گویش یه بخش بسیار غم انگیز داره و اون عدم آموزش زبان مادری هرمنطقه و نبود دایرة المعارف زبان تورکی هست،امیدوارم در حفظ اصالت این زبان خاص هممون تلاش کنیم🙏

اگ میدونید بگید موزا چیست .تشکول میکونم

یه مورچه قرینچه هم میگن

×
تبلیغات
زبان و ادبیات ترکان خراسان
خوراسان توركلرين ديل، تاريخ، مدنيت، فولكل
نام برخی حشرات به ترکی

بؤجک: حشره

قوُرد قوُش: حشرات موذی

آری: (زامیر درخراسان ) زنبور

بال آریسی: زنبور عسل

میلچَک، چیوین، چیبین: مگس (چیبین برگرفته از ترکی سومری)

میغمیغا: پشه ( هونو / آغجا قاناد)

پیسپیسلی / پیسپیسدا: سوسک سیاه

موزالان: خرمگس

چککیرته، چَگیرتگه، چکیره : مَلَخ

کَپَنَک، (پئرپئرئ درخراسان) : شاپرک، پروانه

جوجو: ساس

قارینجا، قاریشقا: مورچه

آتلي قاريشقا : مورچه سواره

كرتنجيك: سمندر

مئیرام قوُردوُ : خرخاکی

سولوُجان : کرم خاکی

تور آتان، هؤرومجک، كوتول: عنکبوت

بؤوه : رتیل

كرتنكله، كلز، قاياقاپان: سوسمار

بيت: شپش

گووه = موریانه

بیرگه = کک

قون قون = سنجاقک

کیرپی، ته شئ = جوجه تیغی

توسباغا =لاک پشت

باغا = لاک پشت

قیرخ آیاق = هزار پا

بؤو / بؤی = رتیل

یان قیلیج = خرچنگ

ایری قویروق، چايان = عقرب

قولاغا گیرن = گوش خیزک

قولا گیرن =گوش خیزک

قورداق = کرم

شئه قورداغی = کرم خاکی

ایپک قوردو = کرم ابریشم

ننم اوغلو = کفش دوزک

فاطما ننه = کفش دوزک

قیققی = کفش دوزک

پاپیش تیکن = کفش دوزک

رتيل: بويهْ، بووْه

تاری (الله) دَوه سی = مانتیس

زنبور: آري، چيبيني/ زنبور خرمايي: ئششك آريسي، خوروز آريسي / زنبور سرباز: كئشيك چي آري / زنبور عسل: بال آريسي، بال چيبيني / زنبور عسل جوان: شاه بئچه، بئچه / زنبور كارگر: يشچي آري / زنبور گاوي: تورپاق آريسي / زنبور خوار: آري قوشو، جايلاق، آري يئيه‌ن، آلا جهره (آلني قارا، قيرميزي باش، بوز) / زنبورك: زنبه رك، ده وه ؤستونده آپاريلان كيچيك توپ

سمور: دله، گلين جيك / سمور آبي: سو قوندوز

سوسك: بؤجك، سوسري / سوسك آبي: سو بؤجه‌يي / سوسك طلايي: ماي بؤجه يي / سوسك غلات: تاخيل بؤجه يي

كرم: قورد (قورت)، قوردجوق، بؤجك، تيرتئيل، سوْوْكا /كرم ابريشم (كرم پيله): باراماقوردو، پيله قوردو، پيك قوردو، پيلك قوردو /كرم خاكي: سوخولجان / كرم شب‌تاب : آتش بؤجه يي، آتش قوردو، يشيلدان بؤجك، پاريلدايان بؤجك، ولدوز بؤجه يي، يشيلدا بؤجك، گئجه چيراغي /كرم غوزه خوار پنبه: پامبيق سووْكاسي، سووخا /كرم كدو: ياستي قورد، لئنت شكيللي قورد

مار: يلان / مار آبي: سو يلاني / مار زنگي: زينقيروولو يلان/مارعنكبوتي: گؤزلو كلو يلان/ مار ماهي: يلان باليغي

توضیح : مطالب تکمیلی از بخش نظزات:

هومای جنایبلاری:

اللریزه ساغلیق؛ سانیرام بو قونودا دا دئمه لی لر وار

قاراداغدا دئییلنلر: (چالیشاجاغام، دئییلمه میشلری دئیَم)

لَر = لارو!

میز = تخم حشره

میر = حشره نابالغ و کرم گون، مور!

میرچه = مورچه!

میر یانا = حشره ای که شبیه کرم است ، موریانه!

تاری دَوه سی = مانتیس

کَرجَک = خرچنگ!

کَرتن کَله = مارمولک

قیز بوغان = سوسمار

سو ایتی = میگو

بوْزمه جه = بزمجّه

چَکوْرتگه = ملخ

مؤزه لک = نوعی مگس نیش دار

ائششک آریسی = خَر مگس

اَریک قیزاردان = ؟

سوخولجان = کرم خاکی

پیسپیسا = نوعی سوسک سخت پوست

نم قوردی = کرم رطوبت !

دیددی لی = حشره ای شبیه هلیکوپتر !؟

ساری آری = زنبور بی عسل، زنبور زرد

و …

خوراسان تورکو:

سو اوغورلایان (آب دزدک) و (آب دزدک) از ترکی به فارسی ترجمه شده است.”سوغولجان” کرم معده است که و “یئر قورتی یا یئر قوردو” کرم خاکی، در فارسی قدیم به سوغولجان “کیر معده” می گفتد و این کلمه بصورت “کیرمدده” تا حدوی وارد زبان ترکهای خوراسان نیز شده است.

بزرگان ما “سوغولجان” می گفتند و این کلمه در زبان پزشکی تورکیه و جمهوری آزه ربایجان نیز بکار می رود.

امین جنابلاری:سيرسان باغا = خرچنگ
يئرقوردي = كرم خاكي
توركو ديلينده سورونن حيوانلارين)خزندگان( چوخونون سونوندا باغا اكي ايشله نر:توسباغا سيرسان باغا قورباغا

پونی جنابلاری:
مه له = ساس = جوجو= ساس رختخواب= حشره ای قرمز رنگ- بد بو که در سوراخ خای خانه مسکن گزیده و شب ها از خون انسان تغذیه میکند – محل گزش آن متورم شده و می خارد

بیره= کک
دابان سوران= سوسری بزرگ و گرد و ترسناک= سوسرس مصری =این سوسری در مناطق گرم و بیابانی زندگی میکند. رنگ عمومی بدن آن سیاه تا تیره است و ماده های بی بال آن را ” بالشت مار ” یا ” بالشک مار ” مینامند و جثه ی بزرگی دارند – در خانه های قدیمی اردبیل به وفور مشاهده می شود!

اریک قیزاردان= سوسک بزرگ که لارو آن را کرم سفید ریشه می گویند و آفت درختان باغی است و فقط دوره ای و هر سه سال یک بار بصورت حشره بالغ سر از خاک خارج کرده وپس از جفتگیری میمیرند در تبریز حوض ها در اواخر بهار پر از اجساد این سوسک بزرگ می شود!

کور میلچک= هونی=نوعی پشه ریز که بصورت متراکم پرواز میکنند و وارد چشم انسان شده و بسیار آزار دهنده است

قاریشقا= مورچه

پیسپیسدا= سوسک حمام که بوی بدی می دهد

قورد= کرم= سوخولجان

قولاغا گیرن= گوشخیزک= حشره ای که بقایای ژوسیده درختان لانه کرده و دم دوشاخه دارد

شیطان توری= تار عنکبوت

هورومجک= عنکبوت

لیسه= حلزون بدون صدف که از میوه ها و گیاهان تغذیه می کند

تر تر = لارو پروانه
باشماخ تیکن = کفشدوزک

می ران قوردی= خرخاکی

ایششک چیبینی= زنبور زرد
+ نوشته شده در یکشنبه سی ام تیر ۱۳۹۲ساعت 1:15 توسط اسماعیل سالاریان

سلام ، اینگ یعنی چه

عنکبوت میشه بوهَ Büve – یه حشره ای هم هست که بهش میگیم مِیرَمنی Meyremni اون فارسیش چی میشه؟

چوبوخ‌چَکَن فارسیش چی میشه؟