قواعد عربی ۶۱

قواعد درس هفتم از کتاب دوم دبیرستان ( انسانی ) :

 مضارع مجزوم

   فعل مضارع درصورتی مجزوم می شود که یکی ازادوات جزم دهنده ( ــْـ ) برسرآن درآید.

 مانند :  لَمْ یَضْحَکْ =  نخندید            لا تَکْتُبوا  =  ننویسید

علامتهای اعراب مضارع

                        اصلی :  سکون « ــْـ » مانند : لَمْ یَذهَبْ : فعل مضارع مجزوم به سکون

مضارع مجزوم

                        فرعی : حذف نون    مانند : لَمْ یَذْهَبا: فعل مضارع مجزوم به حذف نون

 ادوات جازمه دودسته هستند :  ۱- یک جزمی  ۲-  دوجزمی

ادوات یک جزمی حروفی هستندکه یک فعل مضارع را جزم می دهند و عبارتنداز : «  لَمْ ، لَـمّا ، لای نَهی ، لام امر( امر بِاللّام ) » مانند :  لَمْ یَأکُلْ ( نخورد)  ،  لَـمّایَأکُلْ ( هنوز نخورده است )   ،  لاتَأکُلْ ( نخور )  ،  لِـتَأکُلْ (  باید بخوری )

   به ادوا تـی که دو فعل مضارع را جزم می دهند ادوات شرط گویند و عبارتند از :  إنْ ( اگر )  مَنْ (هرکه ، هر کس )  ،  ما ( هرچه ، هر چیز ) ، اَیْنَما ( هرجا )

  مانند :    اِنْ          تـَـنْـصُــــــروا     اَلـلّهَ         یَـنْـصُــــــرْ       کُمْ

           ادات شرط      فعل شرط مجزوم به حذف نون          جواب شرط ومجزوم به سکون

نکته ی مهم۱ : جملات شرطی ازسه رکن تشکیل می شوند : ادوات شرط ، فعل شرط ، جواب شرط . مانند :             إنْ   تَـدْرُسْ  تَـنٌجَحْ         ( اگردرس بخوانی قبول می شوی )

نکته ی مهم۲ : اگرفعل شرط وجواب آن از افعال ماضی باشد ،  بخاطرمبنی بودن فعل ماضی محلاًمجزوم می شود  ولی ازنظرمعنا بصورت مضارع معنی می شود . مانند :

إنْ دَرَسْتَ   نَجَحْتَ   ( اگردرس بخوانی قبول می شوی )  ،   دَرَسْتَ و نَجَحْتَ محلاًمجزوم هستند و  دَرَسْتَ فعل ماضی است و در اصل فعل شرط می با شد ومحلاً مجزوم و  نَجَحْتَ فعل ماضی است و در اصل جواب شرط می با شد ومحلاً مجزوم است .

    اگر فعل مضارع درجواب فعل طلب ( امر ، نهی  و …  )   واقع شود مجزوم می گردد.

مانند  :  اُدْرُسْ    تَــنْـجَـحْ   ( در بخوان تا پیروز شوی )  

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.