قواعد عربی ۶۴

قواعد درس یازدهم از کتاب دوم دبیرستان ( انسانی ) :

افعال ناقصه

   افعال ناقصه بر سر جمله اسمیه در می آیند و مبتدا به عنوان اسم آن مرفوع ( ــُـــٌـ ) می ماند و خبر به عنوان خبرفعل ناقصه  ، منصوب  ( ــَــًـ ) می شود .

مانند :  اَلرّبیعُ جَمیلٌ              کــــانَ            الرَّبــیعُ               جَمیلاً    

                                    از افعال ناقصه        اسم کان و مرفوع      خبر کان و منصوب

مهم ترین فعل های ناقص عبارتند از :  کانَ ( بود ) ، صارَ ( شد ) ، لَیْسَ (نیست) ، أصْبَحَ ( شد،گردید ) ، مادامَ ( تاوقتی که… ) ، مازالَ  ( همواره ، همیشه … ) ،  ظَلَّ ( ماند ، شد )

انواع اسم افعال ناقصه

 ۱- اسم ظاهر          مانند :   لیــسَ الْمؤمـنُ مـعتدیاً .

 ۲- ضمیر بارز           مانند :    کُنْـتَ نَشیطاً فی الدَّرسِ .

 ۳- ضمیر مستتر       مانند :    کُنْ ( أنتَ ) صادقاً فی عَمَلِکَ .

      انواع خبر افعال ناقصه

      ۱- مفرد                    مانند  :   کانَ الْفَلّاحُ ســاعیاً .

      ۲-  جمله                   مانند   :   کانَ الفلاحُ یَزْرَعُ الأرضَ .

      ۳-  جار و مجرور           مانند   :   کانَ الفلاحُ فِـی المزرعهِ .

      ۴-  شبه جمله            مانند   :   کانَ الفلاحُ  امام المزرعهِ .

نکته ی مهم : هرگاه مبتدا ضمیر منفصل باشد و به عنوان اسم افعال ناقصه درآید باید به ضمیر متصل تبدیل شود .

        مانند : هُم ناجحونَ                      أصْبَحُوا ناجحینَ .

               أنتنّ ناجحاتٌ                       أصبِحْتُنَّ ناجحاتٍ .

اعراب افعال ناقص

کلمه 

اعراب رفع

اعراب نصب

اعراب جر

مفرد

اسم ( ـُـــٌـ )

خبر ( ـَـــًـ )

—–

مثنی

اسم ( انِ )

ـیْنِ

—–

جمع مذکر سالم

اسم ( ونَ )

ـینَ

—–

جمع مونث سالم

( اتُ ، اتٌ )

( اتِ )

—–

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.