قواعد درس پانزدهم از كتاب دوم دبيرستان ( انساني ) :
موصوف و صفت
تركيب ها دو دسته اند : 1- تركيب اضافي ، 2- تركيب وصفي
در تركيب اضافي مضاف و مضاف اليه و در تركيب وصفي موصوف و صفت و جود دارد . كِتــــابُ سعيدٍ ، كـِتـابٌ نـافِـعٌ ، كـِتـاباً نـافِـعاً
مضاف مضاف اليه و مجرور موصوف صفت و مرفوع موصوف صفت و منصوب
صفت در چهار مورد با موصوف خود مطابقت دارد .
مفرد مُـعَـلِّـمٌ فـاضِـلٌ
1 ـ عدد مثني مُـعلِّمانِ فاضـلانِ
جمع مُـعلِّمونَ فاضلونَ
مذكر رجلٌ عالمٌ
2 ـ جنس
مؤنث اِمرأةٌ عالِـمةٌ
معرفه الطالبُ المؤدّبٌ
3 ـ شناسايي
نكره طالِـبٌ مؤدَّبٌ
مرفوع كــِتابٌ مفيدٌ
4 ـ اعراب منصوب كــتاباً مفيداً
مجرور كــتابٍ مفيدِ
نكته ي مهم : براي جمع هاي غيرعاقل ( غير انسان ) اسم اشاره به صورت ( مفرد مؤنث ) به كار مي رود . مانند : هـذِهِ الْاَشْجارُ كَثيـرَةٌ ، تِلـْكَ الْمَـدارِسُ وَسيعةٌ
و صفت نيز براي جمع هاي غيرعاقل به صورت ( مفرد مؤنث ) است .
اَلآياتُ الشَّريفةُ ، أعْمالٌ حَسنةٌ
و جمله اي كه پس از اسم نكره مي آيد و آن را توصيف مي كند ( جمله وصفيه ) نام دارد واعراب آن محلی است و در ترجمه از کلمه ی ( که ) استفاده می کنیم مانند :
رأيـتُ قاضـياً يَـحْـكُـمُ بـالعدل . ( قاضي را ديدم كه به عدالت حكم مي كند )
جمله وصفيه فعليه محلا منصوب
فِـي الْمَدرَسةِ شجرةٌ اَوراقُـها خضراءُ . ( در مدرسه درختي است كه برگ هايش سبز است .)
جمله وصفيه اسميه محلا مرفوع
