كتاب دوم راهنمايي
قاعده درس اول خلاصه سال اول راهنمايي مي باشد و به آن رجوع شود .
كتاب دوم راهنمايي در مورد افعال ( ماضي و مضارع ) و ضمائر (منفصل « جدا » و متصل « چسبيده » ) وطريقه ي سوال كردن وجواب دادن مي باشد كه آن را شرح وتوضيح مي دهيم و در پايان دا نش آموز سال دوم راهنمايي مي تواند 14 صيغه ي ماضي ومضارع را صرف نموده وسوال وجواب بسازد و راه استفاده از ضمائر را بكر بگيرد .
فــــعــــل
تعريف فعل : فعل به كلمه اي گفته مي شود كه انجام دادن كاري يا روي دادن حالتي را در زماني ( گذشته ، حال ، آينده ) بيان كند و افعال ، فعلاً سه دسته هستند 1 – ماضي « گذشته » 2- مضارع «حال» 3-مستقبل «آينده »
مبحث اوليه كتاب دوم درباره ي فعل ماضي است .
تعريف فعل ماضي : كلمه اي است كه انجام دادن حالتي را در زمان گذشته بيان كند مانند : رفت ، به دست آوردي ، شنا كردم .
طريقه ي ساختن فعل ماضي در زبان فارسي بدين صورت مي باشد .
بن ماضي + شناسه ي فارسي = شناسه هاي فارسي عبارتند از :
اول شخص مفرد ـم اول شخص جمع ـيـم
دوم شخص مفرد ــي دوم شخص جمع ـيـد
سوم شخص مفرد ت د سوم شخص جمع ـنـد مانند : رفتم ، رفتي ، رفت ، رفتيم ، رفتيد ، رفتند ، زدم ، زدي ، زد ، زديم ، زديد ، زدند
نكته ي مهم 1 : براي پيدا نمودن فعل در جمله از جمله ي ( كـار چيست ؟ ) استفاده كنيم .
مانند : علي به مدرسه رفت . سوال مي كنيم : كار چيست ؟ در جواب مي گوئيم رفتن ….پس آن فعل ما است . حاكم ستمگر دستور به قتل مجرمان داد. كار چيست ؟ دستور داد
نكته ي مهم 2 : براي پيدا نمودن زمان فعل از سوال ( كي ؟ يا چه وقت ؟ ) استفاده مي كنيم .
مانند : حاكم ستمگر دستور به قتل مجرمان داد. كي دستور داد ؟ زمان گذشته
محسن در اتاق غذا مي خورد . چه وقت غذا مي خورد ؟ زمان حال
فعل ماضي و افعال ديگر مانند مضارع به سه گروه تقسيم مي شوند :
1 – گروه اول غايب 2 – گروه دوم مخاطب يا حاضر 3- گروه سوم متكلم
تعريف گروه غايب : گروهي هستند كه در جمع ما حضور ندارند و شامل 6 صيغه است .
دوصيغه مفرد مذكر و مونث ، دو صيغه مثني مذكر ومونث ، دو صيغه جمع مذكرومونث
مانند : خوردند : چه كساني ؟ آنهايي كه در جمع ما حضور ندارند . رفت : چه كسي ؟ او
تعريف گروه مخاطب يا حاضر :گروهي هستند كه در جمع ما حضور دارندوما آن ها را خطاب قرار مي دهيم . و شامل 6 صيغه است ، دوصيغه مفرد مذكر و مونث ، دو صيغه مثني مذكر ومونث ، دو صيغه جمع مذكر ومونث
تعريف گروه متكلم : گروهي كه از خودصحبت مي كنند و دو صيغه دارد يكي وحده « تنها » و ديگري مع الغير « با ديگران » . مانند : نوشتم ….. من ، عبادت كرديم ….. ما
شناسه عربي : به همان علامتها و حروفي گفته مي شود كه به آخر ريشه ي فعل متصل شده و فعل ماضي را مي سازد .
مشخصات 14 صيغه ي فعل رابا توجه به كف دست چپ مي آموزيم. براي كشيدن دست چپ ، ابتدا دست راست خودرا روي يك صفحه ي سفيد قرار مي دهيم و دور تا دور آن را با خودكارمان مي كشيم وآن را مانند كف دست چپ و شكل زير تقسيم بندي مي كنيم و در پايان فعل يا ضمير را در آن مي نويسيم.