قواعد عربی 44

قواعد درس هفتم از كتاب اول دبيرستان

نكته ي 2 : اتصال دهنده ها ( اسماء موصول ) هم در آغاز جمله مي آيند و هم در وسط جمله ، به دو جمله ي زير دقت كنيد :

1-  اَلإنْسانُ الَّذي يَجْتَهِدُ ، يَنْجَحُ .       انساني كه تلاش مي كند، موفق مي شود.

2-  الَّذي يَجْتَهِدُ فَـهُو يَـنْجَحٌ.             كسي كه تلاش مي كند، موفق مي شود.

همان طور كه مي بيند علاوه بر تغيير در محل استفاده ، معناي كلمه ي ارتباطي ( اسم موصول ) هم تغيير پيدا كرده است.

اسم موصول ها دو نوع هستند : 1) موصول خاص    2) موصول عام ( مشترك )

1) تعريف موصول خاص : موصولي است كه براي مفرد ، مثني ، جمع ، مذكّر و مؤنث صيغه ي مخصوص دارد و مخصوص انسان ها به كار مي رود حالا به جدول زير نگاه كنيد  :

مذكّر

مؤنث

معادل فارسي

مفرد

الَّذي

الَّتي

كه ، كسي كه ، چيزي كه

جمع

الَّذينَ

اَلَّاتي

كساني كه ، كه

       ياد آوري : اسم هاي موصول صيغه ي « مثنّي » هم دارند كه آنها را بعداً مي خوانيم.

الَّلذان و الَّذين  ( مثنی مذکر )      الَّلتان و الَّلتین   ( مثنی مونث ) که هردو معربند

نكته ي 3 : موصول خاص در عربي براساس اسم يا كلمه ي ما قبل خود تغيير مي كند ، مانند:

1-ألْمؤمِنُ الَّذي يَعْمَلُ الصّالحاتِ يَنْجَحُ .             ( مفرد مذكّر)

2-ألْمؤمِنةُ الَّتي تَعْمَلُ الصّالحاتِ تَنْجَحُ .            ( مفرد مؤنث )

3-ألْمؤمنونَ الّذينَ يَعْمَلونَ الصّالحاتِ يَنْجَحُونَ .   ( جمع مذكّر )

4-ألْمؤمناتُ الّاتي يَعْمَلْنَ الصّالحاتِ يَنْجَحْنَ .     ( جمع مؤنث )

2 ) تعريف موصول عام ( مشترك ) : موصولي است كه براي مذكر و مؤنث و همين طور براي مفرد ، مثني و جمع وبراي موجودات مختلف يكسان به كار مي رود ، موصول هاي عام عبارتند از :

الف)  مَنْ   : كسي كه ، كسانيكه                   ب)  ما :   چيزي كه ، چيز هايي كه ، آن چه

نكته ي 4 : اسم هاي موصول عام ( مشترك ) هم در آغاز جمله مي آيند و هم در وسط جمله ، اسم موصول « مَنْ » غالباً براي عاقل ( انسان )  و اسم موصول « ما » غالباً براي غير عاقل (غير انسان) به كار مي رود.

● وَ مِن النّاس مَنْ يَتَّخِذُ مِنْ دونِ الله أنداداً . ( بقره /  165 )     ● ما عِنْدالله باقٍ . (نحل / 96)

نكته ي 5 : به كار بردهاي مختلف كلمات « مَنْ »  و « ما » توجه كنيد.

  ــ عَلَّمْ مَنْ لا يَعْلَمُ .( اسم موصول )      ــ اِعْمَلْ بِما تَعَلَّمْتَ . ( اسم موصول )

   ــ مَنْ أنْتَ ؟ ( اسم استفهام )

ــ ما ذَهَبْتُ إلي المَدْرسِة. ( حرف نفي )   ــ  ما هُوَ ؟ ( اسم استفهام )

                                  مذكر                      الّـَـذي                      الَّـذينَ

۱- اسم موصول خاص                       ( كه ، كسي كه ، چيزي كه )         ( كساني كه ، كه )

                                 مؤنث                      الَّــتـي                      اَلــَّاتي

                                                        ( كه ، كسي كه ، چيزي كه )         ( كساني كه ، كه )

2- عام ( مشترك )        مَــنْ  ( براي عاقل )                                 ما  ( براي غير عاقل )

                           ( كسي كه ، كساني كه                                      ( چيزي كه ، چيز هايي كه ، آنچه)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *