قواعد عربی 46

قواعد درس هشتم از كتاب اول دبيرستان

نكته ي ا : كلمات مبني را بر اساس حركت آخر آنها چنين مي ناميم.

1)  مبني بر فتح : ( ـــَـ ) ، مانند :  ألَّذينَ ، كَتَبَ ، ثُمَّ ، ذلكَ ، نَظَرَتْ ، وَ ، رُبَّ .

2)  مبني بر ضم : ( ـــُـ ) ، مانند :  نَحْنُ ، مُنْدُ ، ذَهَبُوا ،  .

3)  مبني بر كسر : ( ـــِـ ) ، مانند :  أمْسِ ، هؤلاءِ ، أنْتِ ، لـِ ، هذِهِ  .

4)  مبني بر سكون : ( ـــْـ ) ، مانند :  مَنْ  ، مِنْ ، هذا ، عَلي ، فِي ، ذَهَبْتَ ، يَنْـظُـرْنَ   .

    نكته ي مهم1 :  افعال ماضي ، مضارع و امر بر اساس دومين حرف اصلي ( عينً الفعل ) آن مشخص مي شود كه مبني بر (  فتح يا ضم يا سكون ) است  مثلاً  :  يَنْـظُـرْنَ  ( ـرْ ) آن ،  ساكن است و مبني بر سكون مي با شد .

   نكته ي مهم2 :  كلماتي كه به « الف » و « ياء » ختم مي شوند ، مبني بر سكون هستند ، مانند  :

     عَلَي        ــ        إلي        ــ       فِي        ــ       الّتي       ــ         الَّذي

مبني بر سكون            مبني بر سكون             مبني بر سكون           مبني بر سكون           مبني بر سكون

نكته ي2 : به حركات آخر كلمات معرب « اعراب » گويند كه بر چهار نوع است :

 1)  رفع  : كه غالباً علامت آن ضمه  ( ــٌـــُـ ) است، مانند  :   طالبٌ ، اَلْـمُعلِّمُ ، مُحمَّـدٌ .

 2 )  نصب : كه غالباً علامت آن فتحه ( ــًـــَـ ) است، مانند  :  طالباً ، اَلْـمُعلِّمَ  ، مُحمَّـداً .

 3 )  جر  : كه غالباً علامت آن كسره  ( ــٍـــِـ ) است، مانند :  طالبٍ ، اَلْـمُعلِّمِ ، مُحمَّـدٍ .

 4 )  جزم : كه غالباً علامت آن ساكن ( ــْـ ) است، مانند  :   لا تَذْهَبْ ، اُكْتُبْ  .

كلمات مبني و معرب در عربي عبارتند از :

الف)  كلمات مبني

    1) دراسم ها  =  ضماير ( منفصل و متصل )  ، اسم هاي اشاره ( نزديك و دور )  ، اسم هاي موصول ( عام و خاص )  ، اسم هاي استفهام  ( اسم هاي اشاره و اسم هاي موصول در صيغه هاي مثني مبني نيستند ).

    2) در فعل ها  =  تمام فعل هاي ماضي ، تمام فعل هاي امر ، فعل مضارع در صيغه هاي جمع مؤنث غايب و جمع مؤنث مخاطب (  6  و 12 ) .

    3) درحرف ها  = تمامي حروف مبني هستند و در كلمه هاي « مبني »  در باره ي « جامد »  و  « مشتق » بودن ، صحبت نمي شود.

ب) كلمات معرب

1) دراسم ها   =   اغلب اسم ها معرب اند به جز اسم هاي مبني كه به آنها اشاره كرديم.

2) در فعل ها  =    فعل مضارع جز در دو صيغه ( جمع مؤنث غايب و مخاطب ) در بقيه ي صيغه ها معرب هستند .

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *