چه ساعتي؟ چه کاري؟
اکثر انسانها از نيمه شب تا شش صبح به دنيا ميآيند و بين 4 تا 10 صبح، بدرود حيات ميگويند.
يک توصيه براي کساني که شديداً غير فعّال هستند: برنامهي روزانهي خود را تجديد سازمان کنيد؛ کارهاي مشکل و فعّاليّتهاي خلّاقانه را صبح، هنگامي که کاملاً هوشيار هستيد انجام دهيد و برنامهي خود را طوري ترتيب دهيد که فعّاليّتهاي تحريک کننده، در طول ساعت اوليه بعدازظهر صورت بپذيرد.
در زير روشهايي را عنوان ميکنيم که طيّ آنها، ميتوانيد با ساعت درونيتان سازگارتر و موافقتر زندگي کنيد:
ساعت 9 صبح: حافظهي کوتاه مدّت انسان در نيمههاي شب، در اوج قدرت خود قرار دارد؛ زيرا دماي بدن به پايينترين مقدار خود ميرسد و مغز در اين حالت، به نحو کارآيندي قادر به ذخيرهي اطّلاعات ميباشد. امّا خوشبختانه حافظهي کوتاه مدّت شما در ساعت 9 صبح نيز هنوز خوب کار ميکند. احتمالاً، اين درست همان زماني است که شما شروع به کار ميکنيد و اگر چنين است زمان مناسبي است براي ملاقاتهاي کوتاه، ولي نه ديدارهاي طولاني؛ زيرا زمان حافظهي کوتاه مدّت است.
ساعت 11 صبح: حل مسائل بين اواسط صبح و اواخر آن، از هر زمان ديگري سهلتر انجام ميپذيرد. پس از آن به علّت افزايش خستگي، اين توانايي سير نزولي خود را طي ميکند. بهترين وقت براي تصميمگيري دشوار، حول و حوش قبل از نهار است.
متخصّصان مطالعه و يادگيري، به شدّت اعتماد دارند که مهمترين عامل تخريب حافظه و نداشتن تمرکز عالي «اظطراب» است. برنامهريزي درسي، مطالعه در طول سال تحصيلي و استفادهي بهتر از زمان و البته آسودگي شب امتحان، از همهي اضطرابهاي کاذب جلوگيري ميکنند.
ساعت 2 تا 5 بعدازظهر: حساسيت نسبت به درد در واپسين ساعات بعدازظهر به حداقل خود رسيده و بالعکس در نيمههاي شب به اوج خود ميرسد؛ بنابراين بهتر است از دندانپزشک خود، براي بعدازظهر وقت بگيريد و از جلسات معالجاتي در ابتداي صبح پرهيز کنيد. با آغاز عصر، حساسيت نسبت به درد افزايش مييابد. بنابراين اگر بايستي با دوچرخهي خود به زمين بيفتيد! يا تزريقي داشته باشيد، آن را حدود ساعت 8 شب انجام دهيد.
ساعت 3 بعدازظهر: حافظهي بلند مدّت، آن نوع حافظهاي است که در موقع به خاطر آوردن وقايع ديروز يا ماههاي گذشته، از آن استفاده ميکنيم و در حدود 3 بعدازظهر بيش از هر زماني با کارآيي عمل ميکند. اگر بايستي مطلب مهمي را به خاطر بسپاريد، اين ساعت وقت آن است.
ساعت 4 تا 8 بعدازظهر: سرعت واکنش در ابتداي روز، نسبت به هر وقت ديگري کمتر است؛ ليکن تدريجاً بهبود يافته و بين واپسين ساعات بعدازظهر و اواسط عصر به بالاترين مقدار خود ميرسد. اين، بهترين موقع براي تايپ کردن يا بازي تنيس است.
ساعت 7 بعدازظهر: متابوليسم در اوايل عصر، بالاترين حدّ خود را داراست و در ساعت اوليهي صبح، پايينترين حد را. اين حقيقت که سرعت متابوليسم در نيمههاي شب کاهش مييابد، به مبتلايان سرطان اميد تازهاي ميبخشد.
نکتههاي مهم دربارهي درس خواندن در ساعتهاي مختلف
☻ صبحها بيشتر سعي در يادگيري مطالب داشته باشيد.
☻ درسهايي را که نياز به مرور دارند، ترجيحاً به شب موکول کنيد.
☻ بلافاصله پس از غذا خوردن، با شکم پر مطالعه نکنيد.
☻ قبل و بعد از مطالعه، حتماً استراحت کنيد.
☻ از روش شرطيسازي، نسبت به زمان مطالعه سود جوييد.
☻ هنگام هيجانهاي عصبي، ترس، خشم، اضطراب، کينه و ناراحتي مطالعه نکنيد؛ زيرا در آن لحظات، تمرکز نداريد.
☻ براي مطالعه، شور و شوق و اشتياق فراوان داشته باشيد. در حالت خستگي و بيخوابي مطالعه نکنيد، چون براي مطالعه، تمرکز حواس نداريد.
☻ انتظار بيجا از خود نداشته باشيد. به اندازهي هوش، استعداد، توانايي و تلاشتان بهره خواهيد برد.
☻ پس از يک ورزش سنگين، با همان خستگي و بدن عرق کرده، مطالعه نکنيد.
☻ ابتدا وضعيت جسمي و روحي خود را متعادل کنيد و سپس شروع به مطالعه نماييد.
يادآوري مهم
متخصّصان مطالعه و يادگيري، به شدّت اعتقاد دارند که مهمترين عامل تخريب حافظه و نداشتن تمرکز عالي، «اضطراب» است. برنامهريزي درسي، مطالعه در طول سال تحصيلي و استفادهي بهتر از زمان و البته آسودگي شب امتحان، از اضطرابهاي کاذب جلوگيري ميکنند.
هشدار مهم
تمام تمرينهاي گفته شده، فقط در صورتي پاسخ مثبت ميدهند و از آنها نتيجهي مطلوب حاصل ميشود که به هيچ عنوان، منفي حرف نزنيد. وقتي شما دربارهي خودتان، با عبارت منفي حرف ميزنيد، همهچيز را خراب ميکنيد. پس هرگز نگوييد: «حافظهام خراب است» و «اصلاً هيچچيز را نميفهمم.»
موفّق باشید