قواعد درس چهارم از كتاب سوم راهنمايي
قواعد فعل امر(1)
فعل امر : فعلي است که ما به کسي يا چيزي دستور مي دهيم تا کاري انجام دهد .
طريقه ي ساختن فعل امر بدين صورت است : فعل امر از شش صيغه فعل مضارع مخاطب ساخته مي شود . ساختن امر به صورت زير مي باشد :
1 – حرف مضارع( تـَ ) را از ابتداي فعل مضارع حذف مي کنيم .
2- آخر فعل مضارع ( مفرد مذکر مخاطب ) اگر داراي حرکت ضمه باشد آن را ساکن يعني مجزوم مي کنيم و در صيغه (مفرد مونث مخاطب) که به نون ختم مي شود نون آن را حذف مي کنيم .
(مفرد مذکر مخاطب) تَذْهَبُ ذْهَبْ (مفرد مونث مخاطب) تَذْهَبينَ ذْهَبي
3- چون فعل ساخته شده ابتدا به ساکن است و در عربي خوانده نمي شود به همين دليل به اول فعل همزه اي مي آوريم و حرکت همزه را از عين الفعل يعني دومين حرف اصلي تعيين مي کنيم . حالا اگر دومين حرف اصلي فتحه يا کسره ( ـــَـــــِـــ ) باشد حرکت همزه ( اِ ) مي شود و اگر دومين حرف اصلي ضمه بود ( ــــُــ ) همزه به ( اُ ) تبديل مي شود.
مانند:
1 – تَذْهَبُ ذْهَبْ ِاذْهَبْ = برو
2 – تَجْلِسُ جْلِسْ اِجْلِسْ = بنشين
3 – تَکْتُبُ کْتُبْ اُ ْکتُبْ = بنويس
نکته مهم : معمولا افعال مضارع بر حسب دومين حرف اصلي متغير است و اين به علت لهجه هاي عرب زبانان مي باشد و ياد گيري اين افعال به صورت ( سماعي ) مي باشد يعني از راه شنيدن.مونث :
1 – تَذهَبينَ ذْهَبي اِ ذْهَبي = برو
2 – تَجلِسينَ جْلِسي اِجلِسي = بنشين
3 – تَکتُبينَ کْتُبي اُ کْتُبي = بنويس