قواعد درس سيزدهم از كتاب دوم دبيرستان ( انساني )
مبتدا و مرفوع خبر و مرفوع محلاً از افعال مقاربه اسم كاد و مرفوع خبر كاد و منصوب محلاً
نكته ي مهم : بايد خبر افعال مقاربه ، فعل مضارع باشد كه به اين ترتيب اعراب خبر محلي و منصوب مي شود .
تـقسيم بندي افعال مقاربه :
انواع افعال مقاربه | مفهوم | فعل هاي آن | مثال |
افعال قرب | نزديك بودن وقوع كاري را نشان مي دهند . | كادَ ، اَوْشَكَ | يَكادُ البرقُ يَخطَفُ ابصارَهم. ( نزديك است برق ديدگانشان را بربايد ) |
افعال رْجاء | اميد به انجام گرفتن كاري را بيان مي كنند . | عَسَي | عَسَي اللّهُ اَنْ يَرْحَمَـكُم . ( اميد است خداوند بر شما رحم كند ) |
افعال شروع | بر شروع شدن كاري دلالت دارند . | بَدَ اَ ، شَرَعَ ، اَخَذَ ، جَعَلَ | أخَذَ الْمعلمُ يُدرِّسُ . ( معلم درس دادن را شروع كرد) |
« لا » نفيِ جنس
لا نفي جنس ، حرفي است كه بر سر جمله اسميه در مي آيد و مبتدا را به عنوان اسم خود منصوب ( مبني بر فتح و محلاً منصوب ) مي كند و خبر به حالت رفع باقي مي ماند . مانند :
لا لِـباسَ أجْمَلُ من العافيةِ . ( هيچ لباسي زيباتر از تندرستي نيست ) لا نفي جنس ، اسم لا مبني بر فتح و منصوب محلاً ، خبر لا و مرفوع
اسم « لا » نكره است و هيچ گاه الف و لام ( الـ ) نمي گيرد و چون تنوين هم نمي گيرد
غالباً مبني بر فتح مي باشد .
انواع خبر لا نفي جنس :
1- مفرد لا شَيءَ أجْمَلُ مِنَ الصَّـبْـرِ . ( هيچ چيزي زيبا تر از شكيبايي نيست )
2- جمله لا نصيحةَ تَـنْـفَـعُ الـعنودَ .
3- شبه جمله لا اِ كراهَ فِي الدِّيـنِ .
به مجموعه افعال ناقصه و مقاربه و حروف مشبهه بالفعل و حرف نفي جنس نواسخ مي گويند .
نواسخ جمع ناسخ است و چون اعراب اجزاي جمله اسميه را تغيير مي دهد ، ( نسخ كننده ) به اين نام مشهور شده اند .
